කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුව යනු කුමක්ද? Colombo Stock Exchange

කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුව

කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුව යනු කුමක්ද?

කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුව ශ්‍රී ලංකාවේ එකම ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුව ලෙස ක්‍රියාත්මක වන අතර එමගින් සමාගම් වලට සහ ආයෝජකයන්ට හමුවීම සදහා අවශ්‍ය විනිවිද පෙනෙන සහ විධිමත් පරිසරයක් සකස් කෙරෙයි.

මෙය ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරු කිරීම  සදහා ශ්‍රී ලංකා සුරැකුම්පත් හා විනිමය කොමිසම මගින් අධිකාරිය ලත් ඇපයෙන් සීමිත සමාගමක් ලෙස ශ්‍රී ලංකා නීතිය යටතේ ස්ථාපනය කොට ඇත.

වර්තමානයේ කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුව,වෙළදපොල ක්‍රියාකරු ලෙසත් කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුවේ පරිපුර්ණ හිමිකාරිත්වය, සහිත ‘මධ්‍යම තැන්පතු ක්‍රමය’ පුද්ගලික සමාගම,පියවීම්, හා නිශ්කාෂණ ක්‍රියාකරු ලෙසත් පහසුකම් සැපයීමේ නිරත වී සිටි. දකුණු ආසියානු කලාපය තුළ නිශ්කාෂණ හා පියවීම් කටයුතු සහිතව තැන්පතු ආයතනයක් පිහිටවූ පළමු කොටස් වෙළදපොළ කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුවයි.1991 දී මෙහි නිෂ්කාෂණය හා පියවීම් සම්පුර්ණ ස්වයංක්‍රීය පද්ධතියකට සාර්ථකව අනුගත කරන ලදී.

එමෙන්ම කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුව වෙළෙදපොළ සදහා අවශ්‍ය නියාමනය,රේගුලාසිකරණය,සංස්ථාපිත ලැයිස්තුගත සමාගම් අතර ප්‍රමිතීන් හදුන්වාදීම හා පවත්වාගෙනයාම සහ ආයෝකයින්ට අවශ්‍ය දැනුවත්භාවය ලබාදීම සිදුකරයි.

එපමණක්ද නොව කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුවේ ක්‍රියාකාරිත්වයන් අතර බාහිර පාර්ශ්වයන් සමග පවත්වන සම්බන්ධතා ඉතා වැදගත් ස්ථානයක් ගනී.ගනුදෙනුකරුවන්,හිමිකරුවන් එනම් විවිධාකාරයේ සුරැකුම්පත් නිකුත් කරන ආයතන (සමාගම්,සංස්ථා,ඒකක භාර,වාණිජ බැංකු,ආයෝජන බැංකු,අරමුදල් කළමණාකරුවන්,කොටස් තැරැව්කාර ආයතන,මුල්‍ය උපදේශකයන්,වෙළදපොළ දත්ත විකුණුම්කරුවන් සහ ආයෝකයින් ආදී සියලු පාර්ශව සමග කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුව සම්බන්ධතා පවත්වයි.

කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුව ආ ගමන් මඟ…

කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුවේ උපත 19 වන ශත වර්ෂය තෙක් දිවයන අතර ශ්‍රී ලංකාවේ තේ වගාව හා මුලිකවම වතුවගාව ව්‍යාපාරික කටයුත්ත ලෙස කළ පෞද්ගලික සමාගම් වල කොටස් ගනුදෙනු කිරීම ඇරඹීම සමග ශ්‍රී ලාංකීය ඉතිහාසය තුල ව්‍යාපාර වස්තුහුවමාරුවක ඇරඹුම සනිටුහන් විය. කාලය ගත වීමත් සමග විවිධ සන්ධිස්ථානයන් පසු කරමින් 1985 දී විධිමත් සුරැකුම්පත් වෙළදපොලක් ලෙස පිහිටවනු ලදි. එය “කොළඹ සුරැකුම්පත් හුවමාරුව” ලෙස හදුන්වන ලදි.ඉන්පසු 1990 සිට “කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුව” ලෙස හැදින්වීම ආරම්භ විය.

කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුවේ ප්‍රධාන සන්ධිස්ථානයන්

කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුවේ ඉතිහාසය

ලැයිස්තුගත වීමේ ප්‍රතිපත්තිය

සමාගමක කොටස්,කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුවේ ප්‍රධාන පුවරුවේ හෝ දිරිසවි පුවරුවේ ලේඛනගත කළ හැකිය.ප්‍රධාන පුවරුව මුලික වශයෙන් ඉහළ ප්‍රමාණයේ ප්‍රාග්ධන හිමිකාරිත්වයක් සහිත සමාගම් ලැයිස්තුගත වීම සදහා භාවිතා කරන අතර මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ හා කුඩා ප්‍රමාණයේ සමාගම් මෙන්ම අලුතින් ව්‍යාපාර ආරම්භ කරන සමාගම් ලැයිස්තුගත වීමට දිරිසවි පුවරුව භාවිත කරයි.

 

මිල දර්ශකයන්

කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුව විසින් ප්‍රධාන වශයෙන් මිල දර්ශක දෙකක් ගණනය කරනු ලබයි. එනම්, සියලු කොටස් මිල දර්ශකය (All Share Price Index – ASPI) හා S&P ශ්‍රී ලංකා මිල දර්ශකයයි.(S&P Sri Lanka 20 – S&P SL 20). එමෙන්ම ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍ර 20 ක් සදහා මිල දර්ශකයන් ගණනය කරනු ලබයි.

සම්පුර්ණ වෙළදපොළ ප්‍රතිලාභ මත පදනම් ව  වෙළදපොළ ක්‍රියාකාරිත්වය ගණනය කිරීමට මුළු ප්‍රතිලාභ දර්ශකයන් (Total Return Indices – TRI ) භාවිතා කරනු ලබයි.මෙම මුළු ප්‍රතිලාභ දර්ශකයන් මගින් සියලු කොටස් මිල දර්ශක අගය, හා S&P ශ්‍රී ලංකා 20 මිල දර්ශකය හරහා විද්‍යාමාන නොවන ලාභාංශ ආදී ප්‍රතිලාභයන්ද නිරූපණය කෙරේ.කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුව මගින් සියලු කොටස් මිල දර්ශකය,S&P ශ්‍රී ලංකා 20 මිල දර්ශකය හා ක්ෂේත්‍ර 20 ටම අදාල ආංශික මිල දර්ශකය මත පදනම්ව මුළු ප්‍රතිලාභ දර්ශකයන් ඉදිරිපත් කෙරේ.

 

දත්ත ප්‍රචාරණය

වර්තමානයේදි වෙළෙදපොළ සජීවී දත්තයන් තැරැව්කාර ආයතන, තොරතුරු අලෙවිකරණ ආයතන,කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුවේ ශාඛා මෙන්ම මුද්‍රිත හා විද්‍යුත් මාධ්‍ය හරහා ලබා ගැනීම කළ හැකිය.එමෙන්ම රෝයිටස් බ්ලුම්බර්ග් හා ටෙලිකර්ස් වැනි ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය තොරතුරු සපයන ආයතන මගින් ලොවපුරා ආයෝජකයන්ට දෛනිකව ගනුදෙනු තොරතුරු සපයනු ලබයි.

එපමණක් ද නොව කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුවේ වෙබ් අඩවිය හරහා යාවතකාලින වෙළදපොළ තොරතුරු,ඇනවුම් පිළිබද තොරතුරු මෙන්ම ප්‍රස්තාර හා වගු ආශ්‍රිත තොරතුරු ලබාදේ. මේ තුලින් අපේක්ෂා කරන්නේ සියලු ආයෝජකයන්ට තම තීරණ ගැනීම පහසු කර ගැනීම සදහා අවශ්‍ය තොරතුරු සැපයීමයි.කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුවේ වෙබ් අඩවිය එහි ප්‍රාථමික තොරතුරු හුවමාරු මාධ්‍ය වන අතර එහි තිබෙන තොරතුරු Excel,CSV,XML යන ආකාරයන්ගෙන් ලබා ගත හැක.

වෙබ් අඩවිය භාවිත කරන්නෙකුට සෑම ලැයිස්තුගත සමාගමක සමාගම් විස්තර වලට එළඹීමට හැකි අතරම තැරැව්කාර ආයතන මාර්ගයෙන් සලසනු ලබන අන්තර්ජාලය මගින් ගනුදෙනු කිරීමේ පහසුකම්වලට අවතීරණවීමේ හැකියාව ද පවතී.

 

මුලාශ්‍රය:  කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුව

Related Posts